Coğrafya Dersi Kısa Notları ve Soruları-3 – Yeryüzü Şekilleri

Coğrafya Dersi Kısa Notları ve Soruları, Yeryüzü Şekilleri, kpss ders notları önemli soruları ile ilgili kendi notlarımı paylaşıyorum.

ders notları bilgi al sorular

YERYÜZÜ ŞEKİLLERİ
yer yüzü şekillerini etkileyen iç kuvvetler nelerdir? volkanlar, depremi orjonez (dağ oluşumu), epirosenez (kıta oluşumu)
yeryüzü şekillerini etkileyen dış faktörler nelerdir? rüzgar, akarsu, buzullar, dalgalar
türkiyede buzulların şekillendirici etkisi var mıdır EVET. 3000m üstü dağlarda vardır. ANCAK kıyılarda Skyler ve Fiyord görülmez buzul yok çünkü.
türkiye en fazla etkisi olan dış kuvvet nedir Akarsulardır. akarsuların kısa olmasının sebebi de engebeli ve deniz çok yakın olmasıdır
rüzgar erozyonunun en etkili olduğu yer neresidir güneydoğu ve iç anadoludur
Birinci zaman diliminde neler oldu her yer denizdi sonra deniz yükselip kara oluştu. masif alanlar oluştu
birinci jeolojik zamanda oluşan masif alanalar nereleridir Zonguldak, yıldız dağları, menteşe, kırşehir ve bitlistir
4. zaman diliminde neler oluştu egoid karası çöktü ege denizi oluştui boğazlar oluştu ve buzullar ile ağrı cilo kaçkar dağları oluştu
taş kömürü hangi zaman dilimindedir 1. zaman diliminde oluştular. türkiyede az olmasının sebebi de 1. zaman diliminden parçanın az olması ülkemizde.
3. zaman diliminde neler var Linyit, bor, kaya tuzu, doğal gaz, Biz 3. zamanda olduğumuzdan bizde çok linyit var. ama petrol yok işte.
Türkiyede en fazla şekillenmeyen neden olan iç etken nedir Orjonik hareketlerdir.(Dağ oluşumu).
bir ülkenin deprem riski çok azsa nasıl yorum yapılır demek ki ülkenin arazisi 1. zamanda oluşmuş ve yaşlı kütle olduğu için deprem riski azdır
türkiyede volkanik dağlar ve fay hatları hangi dönemde oluşmuştur 3. dönemde volkanik dağlar ve fay hatları kuzey ve doğu anadolu fay hatyları oluşmuştur. Sebebi ise; arabistan levhasının sıkıştırması nedeniyle faylar oluşmuştur.
Buzul devri ve buzul dağları ne zaman oluşmuştur 4. zaman diliminde oluşur. türkiyede bazı dağlar buzullaşmadan etkilenmiştir. ör; cilo dağı, kaçkar,  ağrı dağı, aladağlar.
Türkiye yeryüzü ne zaman tam şeklini aldır türkiye bugünkü görünümünü 3. ve 4. zaman diliminde almıştır. bu nedenle dağlık ve engebeli bir araziye sahiptir.
Türkiyenin iç kesimlerinde yüksek yerlerle geniş düzlüklerin olmasının sebebi nedir. 3. zamanın sonu ve 4. zaman diliminin başı esnasında toptan yükselme (epirojenik hareket) sonucu oluşmuştur
Kıvrım dağlarındaki yüksek ve çukur yerlerin isimleri nelerdir. yüksek kalan yerlere; antiklial  alçakta kalan kısma ise senklinal adı verilir.
kırık dağlarda çökme ve yukarıda kalma sonucu oluşan yapılara ne denir yukarıda kalan kısma horst alçakta kan bölüme ise graben adı verilir.
Türkiyede buzulların şekillendirici etkisi olan volkanik dağlar varmıdır EVET. örneğin ağrı tendürek, süphan erciyes gibi volkanik dağlar buzullanma şekilleri vardır.
dağların kıyıya paralel uzanması sonucu neler görülüyor kıta sahanlığı çok dardır, boyuna kıyı tipi vardır, delta oluşumu zordur, koy körfez ve doğal liman azdır falezler çoktur.,
dağların kıyıya dik uzanması sonucu neler görülür kıta sahanlığı geniştir, delta oluşumu kolaydır, kıyı girinti çıkıntısı çoktur koy körfez doğal liman çoktur falez çok azdır.
Erozyon, toprak kayması ve heyelan arasında ne fark vardır. toprağın sadece üst kısmının verimli kısmının selle gitmesi sonucu erozyon oluşur. Ancak toprak tabakasının yer değiştirmesi ise toprak kaymasıdır. HEYELAN İSE KOMPLE ANA KAYANIN YER DEĞİŞTİRMESİDİR.
Her yüksek yer plato olur mu ? hayır platonun şartı; hem yüksekte kalacak hem de AKARSU TARAFINDAN YARILACAKTIR. BELLİ BİR YÜKSEKLİĞİ YOKTUR.
PLATO İLE YAYLA ARASINDAKİ FARK NEDİR YAYLA BİR YERLEŞİM YERİDİR PLATOYLA FARKLIDIR.
platolarda neden tarım yapılmaz daha çok hayvancılık yapılır SULAMA SORUNU olduğu için tarım yapılmaz. Ancak bu sorun barajlar yapılarak giderilir.
en az hayvancılık ve tarım yapılan platomuz nedir çatalca kocaeli platosudur çünkü sanayi vardır.
ovaların özellikleri nelerdir platoda söylenenin tam tersidir alçakta kalır, verimlidir, su sorunu yoktur.
delta OVALARIMIZ NELERDİR

 

bakırçay ile DİKİLİ, gediz İLE MENEMEN O, küçük menderes ile  SELÇUK  – Büyük menderes ile BALAT OVASI  ve amik ovasıdır.
SEYHAN CEYHAN nehirlerinin oluşturduğu – çukurova, GÖKSU nehrinin oluşturduğu silifke ovası, KIZILIRMAK nehrinin oluşturduğu  bafra ovası ve  YEŞİLIRMAK nehrinin oluşturduğu Çarşamba ovasıdır.
tektonik ovalar nasıl oluşur Fay hattına bağlı olarak ortaya çıkan çöküntü alanlarının akarsu alüvyonlarıyla dolması sonucu tektonik ovalar oluşmaktadır.
tektonik ova türkiyede neden çok fazladır. türkiyenin çok genç bir oluşumlu olması ve fay hatlarının kırıklı olmasıdır. BU NEDENLE TEKTONİK OVALAR AĞIRLIKLI OLARAK FAY HATLARININ YOĞUN OLDUĞU YERLERDE ÇOKTUR.
KARSTİK OVALAR NELERDİR EGEDEKİLER TAKKEM; tefenni, acıpayan, kestel, korkuteli, elmalı, muğla çivril, antalya
dağ eteği ovası nerelerdedir hatay dörtyoldaki, ERZİN OVASI İLE İNEGÖL OVASIDIR.
taban seviyesi ovası nerelerdedir nehir denize ulaşmadan tam kıyıya varamadan yaptığı ovadır. ADAPAZARI OVASI

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.